Mù Lòa

José Saramago là nhà văn đoạt giải Nobel (năm 1998) vừa qua đời ngày 18-6-2010. Đọc Mù lòa là một cách để tưởng nhớ nhà văn - người vốn được xem là một nhà văn hóa vĩ đại của Bồ Đào Nha, một tài năng văn chương của thế giới.

Với lối viết ẩn dụ, giàu chất thơ, nhưng cốt lõi vẫn là chi tiết hiện thực xã hội, Mù lòa mô tả một căn bệnh mù lây lan, không thể hiểu, không thể cứu vãn. Chỉ có một người đàn bà sáng mắt đang loay hoay tìm cách giúp đỡ mọi người.

Cuối cùng thì những ca phẫu thuật mắt có thành công? Đó là một nỗi tò mò xuyên suốt. Nhưng đó không phải là điều chính yếu mà nhà văn muốn gửi gắm.

"Những người mù có thể nhìn nhưng không thấy" - đó là điều mà José Saramago muốn nói tới trước một thế giới con người đang mù hóa như một giả định. "Nếu ngươi có thể thấy, hãy nhìn. Nếu ngươi có thể nhìn, hãy quan sát" - đó là lời đề xuất rất đáng suy ngẫm của José Saramago.

T.N.T (Báo Tuổi trẻ)

Cuốn tiểu thuyết cũng đã được dựng thành phim và là phim chiếu mở màn tại Liên hoan Phim Cannes 2008. Mù lòa của José Saramago do Nhà xuất bản Văn học và Công ty sách Bách Việt phát hành trên toàn quốc.

Một người đàn ông đang lái xe ô tô bỗng dưng hóa mù. Một người qua đường đưa ông ta về nhà cũng hóa mù theo. Người bác sĩ nhãn khoa khám cho người đàn ông bị mù đầu tiên cùng những người bệnh trong phòng chờ hôm ấy đều bỗng dưng chẳng nhìn thấy gì nữa ngoài một sắc trắng như "bơi giữa biển sữa". Bệnh mù trắng như căn bệnh lây lan khắp nơi, khiến tâm lý người dân hoảng loạn.

Những người phát bệnh đầu tiên cùng những người có khả năng phát bệnh bị chính phủ tập trung lại một chỗ và giam trong một nhà thương điên, để ngăn chặn sự bùng phát của dịch bệnh này. Họ bị cách ly hoàn toàn, bị những người có vũ trang canh gác, phòng khi họ chạy trốn. Và những ai có ý định hoặc bị ngờ là có ý định trốn đi đều bị bắn chết không thương tiếc.

Khi bị nhốt vào đây, bị đối xử vô cùng tồi tệ, mọi cách hành xử văn minh của họ dần dần cũng mất đi theo. Người sáng mắt duy nhất giúp đỡ họ là vợ của ông bác sĩ nhãn khoa, người đã nói dối là mình bị mù để được nhốt vào đây với chồng. Khi thóat ra ngoài, họ phát hiện thế giới đã đảo lộn, không khác gì một thế giới man rợ. Và một lần nữa, bà vợ ông bác sỹ lại lèo lái giúp nhóm người của mình vượt qua cơn khủng hoảng này.

Với lối viết tỉ mỉ, châm biếm, Jose Saramago đã cuốn hút người đọc vào từng trang sách, cười khóc với các nhân vật trong truyện. Và hơn hết cuốn sách mang đến cho người đọc suy ngẫm về con người chúng ta, như lời bà vợ ông bác sĩ: "Em không nghĩ chúng ta đã hóa mù, em nghĩ từ trước đến giờ chúng ta vẫn mù, mù nhưng nhìn được, những người mù có thể nhìn được, nhưng không thấy".

Lê An (Báo Phụ Nữ)