Không Nơi Nương Tựa

"Không nơi nương tựa" là tựa đề tiếng Việt của cuốn tự truyện A Child Called "It". Đây là lối làm sách quen thuộc của Cty First News và tên sách thường hơi "cải lương" và không bao giờ hay bằng tên nguyên bản.

Cuộc sống thời ấu thơ của tác giả, Dave Pelzer đã gây chấn động biết bao người Mỹ. Làm sao có thể tin rằng ở một quốc gia như Hoa Kỳ lại có một cậu bé ở một thành phố bị chính người mẹ đẻ hành hạ suốt nhiều năm tháng về cả tâm hồn lẫn thể xác.

Tuổi thơ hạnh phúc của D.Pelzer thật ngắn ngủi. Cậu bé thường xuyên bị đánh đập, bị gí vào lửa, tống xà phòng vào miệng, thậm chí còn bị cả mẹ lấy dao đâm. Điều lạ lùng là trong mấy anh em chỉ có D.Pelzer bị đối xử như vậy.
 
Cậu bé luôn phải mặc đồ cũ nát và ngày nào cũng bị bỏ đói: "Từ lâu rồi tôi không còn quan tâm đến sự khoái trá và thoả mãn đến tàn nhẫn của mẹ trong lúc nhìn tôi vội vã tọng thật nhanh những mẩu thức ăn bé xíu vào họng. Tôi đã ở tận cùng đáy sâu của cuộc sống.

Một thứ bảy nọ, trong lúc đang rửa chén đĩa, tôi thấy mẹ gạt hết phần bánh kếp ăn dở xuống đĩa đựng thức ăn cho chó. Những con chó cưng béo tốt cứ thế nhấm nháp đĩa bánh cho tới lúc chán chê rồi bỏ đi tìm chỗ ngủ. Lát sau, khi đem nồi niêu, xoong chảo cất vào chạn bếp bên dưới, tôi lợi dụng bò tới gần đĩa thức ăn của bầy chó và ăn sạch những miếng bánh kếp còn sót lại. Mùi nước dãi của chúng vẫn còn vương lại trên những mẩu bánh, nhưng tôi vẫn cứ ăn....".
 
Trong con mắt của người mẹ, Dave không phải là đứa con, mà chỉ là nó (It), còn kém cả mấy con chó cưng của bà mẹ. Vượt qua những nỗi đớn đau ấy, D.Pelzer với bản năng sống và nghị lực lớn lao đã vượt qua để tồn tại và vươn lên. Anh tham gia tích cực các hoạt động về nhân quyền. Các Tổng thống Mỹ như R.Reagan và G.Bush (cha) đều khen tặng anh.

Năm 1993, anh được chọn là một trong mười thanh niên tiêu biểu của Hoa Kỳ. Năm 1994, anh trở thành công dân Mỹ duy nhất được trao giải thưởng Thanh niên tiêu biểu của thế giới. Tại Thế vận hội ở Atlanta (Mỹ) năm 1996, anh còn được chọn là người rước đuốc.

"Không nơi nương tựa" là phần đầu của bộ ba tác phẩm tự truyện nói về cuộc đời của D.Pelzer từ năm 4 tuổi đến năm 12 tuổi. Cuốn thứ hai là "The Lost Boy" - Cty First News và NXB Trẻ cũng sắp cho ra mắt bạn đọc Việt Nam với tựa đề "Đứa trẻ lạc loài" và cuốn cuối cùng là "A Man Named Dave".

Có một điều đáng tiếc là bản dịch còn một số tì vết, nhất là cách chuyển các đại từ nhân xưng. Dù thế nào chăng nữa, cũng không nên dùng những từ kiểu "Con mụ ấy" để gọi người mẹ đẻ của mình. Tôi tin, đây là sai lầm của người dịch.

Y Trang

(Nguồn: Báo Lao Động)

Đó là những số liệu của Dave Pelzer, cũng là nhân vật chính của cuốn tự truyện Không nơi nương tựa (*). Chuyện của Dave cũng chính là chuyện của những con người được sinh ra trong một xã hội có quá nhiều câu hỏi nhưng lại không có lời giải đáp.

Cậu bé Dave bị mẹ đánh đập tàn nhẫn vì cho rằng đã đầu têu những trò nghịch ngợm của ba anh em. Hình phạt tăng dần cùng những lý do mỗi lúc một mơ hồ hơn, những cái tát tứa máu, bị bỏ đói... Dave tìm niềm an ủi cuối cùng nơi trường học nhưng rồi cái đói đã biến Dave thành một kẻ liên tục ăn cắp bữa ăn của bạn bè. Ở trường, Dave dần bị bạn bè tẩy chay. Cao điểm là bị mẹ đâm trong một lần bà say rượu. Vết dao không có lý do. Tâm hồn Dave đã hoàn toàn chấn động và cả cuộc đời còn lại là quá trình Dave đi tìm những câu trả lời: tại sao mẹ thiên thần đã biến mất, sao mẹ có thể biến con thành nô lệ, thành một đứa chỉ đáng ăn cơm thừa, ngửi amoniac và thậm chí liếm phân...

Không thể hiểu nổi sự tha hóa của những người làm bố mẹ đến từ nơi nào! Có khi chỉ bắt đầu bằng sự khó chịu rằng đó là đứa con cứng đầu nhất trong đám con, có khi vì nghiện ngập, hay vì tự tôn vinh cái quyền mình đã sinh ra thì muốn sao thì muốn... Có nhiều lý do để đổ thừa, nhưng điều đặc biệt nghiêm trọng là những nỗi đau do bố mẹ để lại cho trẻ thơ trên thế giới này ngày càng không còn cá biệt.

Và như thế, thiên đường và địa ngục của một đứa trẻ hóa ra lại rất gần nhau.

Có hai chương trong quyển sách viết về hạnh phúc. Thời tươi đẹp là thời mà cậu bé 4 tuổi Dave Pelzer đã được mẹ mình mang đến những giấc mơ, với quà giáng sinh và vòng tay ôm. Còn Giải thoát là chương nói về niềm hạnh phúc đắng cay khi bằng sự nhẫn nhục nhưng không khuất phục, cậu bé 12 tuổi cuối cùng đã được hội đồng giáo viên Trường tiểu học Thomas Edison giúp đưa đến “con đường cao tốc đẹp nhất thế giới”, chạm đến tự do. Tự do ở đây là thoát khỏi sự ngược đãi nhiều năm của mẹ ruột mình.

Điều nghiêm trọng tiếp theo chính là sức lan tỏa của cái ác, sự buông xuôi trước nỗi đau của người khác hình như luôn chực chờ. Người mà Dave phẫn nộ không kém gì mẹ chính là cha của mình - người đã được Dave gửi gắm niềm hi vọng. Nhưng ông đã chấp nhận thua cuộc, đã đứng nhìn Dave bị buộc phải ăn lại tất cả những gì Dave ói ra, khuyên Dave nên phục tùng mẹ ngay khi bị đâm, “giây phút đó tôi với ông đang dần xa nhau”.

Có bao giờ bạn đặt câu hỏi: mai sau những đứa trẻ sẽ nhớ về bạn như thế nào không?

Những trang viết hay nhất của Dave cho chúng ta hiểu được một đứa trẻ trong tận cùng nghịch cảnh đã nghĩ gì. Khi cọ rửa sàn nhà, Dave mơ mình sẽ là hoàng tử và chấm dứt chuỗi ngày làm đầy tớ. Dave cũng thường xuyên tha thứ và che giấu sự thật rằng mẹ đã thay đổi. Những hi vọng dù đứt đoạn cũng đủ đến ngày Dave nhận thấy sự sống của chính em là quý giá nhất. Nếu ai đó muốn ta quỳ xuống thì ta hãy gắng đứng dậy, muốn ta đói thì ta phải tự tìm cái ăn, ai muốn ta chết đi thì ta càng phải sống.

Có nhiều cách đối diện với vết thương. Có người thì thù hận. Có người thì âm thầm tủi nhục.

Còn Dave, 20 năm sau, Dave quyết định kể về tuổi thơ với ý thức: “Có hàng triệu người đau khổ như tôi và sứ mệnh của tôi là giúp đỡ họ”. Tiếng nói của anh đã làm nước Mỹ bàng hoàng. Quyển sách không những chỉ ra một phương cách sống sót trong nghịch cảnh, nó còn chỉ cho mỗi chúng ta cách đi qua những mối quan hệ thân thuộc trong gia đình mà không gây nên một tổn thương, mất mát nào.

Đó chính là cách của Dave. Sống sót để có thể yêu thương lần nữa.

Trương Bảo Châu

(Nguồn: Báo Tuổi Trẻ)