Khoa Học Khám Phá - Bảy Nàng Con Gái Của Eva

Tựa đề rất thơ này là tên của một cuốn sách khoa học phổ thông hết sức hấp dẫn về di truyền học. Tác giả của nó là một nhà bác học nổi tiếng kiêm… phóng viên truyền hình, vì thế chắc chắn ông rất biết cách viết sách như thể kể một câu chuyện, ly kỳ và cuốn hút.

Câu chuyện mở đầu bằng một sự kiện rất “giật gân”: Ngày 19/9/1991, hai nhà leo núi người Đức phát hiện dưới lớp băng của một ngọn núi thuộc rặng Alps một thi hài đàn ông đã đông cứng. Bên cạnh ông ta là một chiếc rìu kiểu cổ.

Một thời gian sau, giới khoa học khám phá ra rằng thi hài ấy không phải của một nhà leo núi nào mất tích cách đó vài năm hay vài chục năm, mà là của một người tiền sử, sống cách chúng ta hơn 5.000 năm.

Và còn giật gân hơn nữa là việc tìm ra hậu duệ của “Người Băng”, đó là một phụ nữ đang sống ở Dorset (miền nam nước Anh) ngày nay, cô Marie Mosely.

Sự ly kỳ chưa dừng lại ở đó. Các sự kiện lần lượt được kể tiếp theo trong câu chuyện sẽ dẫn chúng ta tới một kết luận choáng váng: “Gần như mọi người có nguồn gốc châu Âu, cho dù họ có sống ở đâu trên thế giới đi nữa, đều có thể truy theo dòng mẹ đến một trong số bảy người phụ nữ”, được coi như bảy bà “tổ mẫu” của Âu châu.

Người tìm ra cô gái Marie Mosely hậu duệ của “Người Băng” là GS Bryan Sykes. Ông cũng là người đặt tên cho bảy bà thị tổ của châu Âu. Dĩ nhiên, ông là một nhà khoa học nổi tiếng. Ông còn là phóng viên của hãng ITN, và là người viết nên cuốn sách mà chúng tôi đang giới thiệu đến các bạn: Bảy nàng con gái của Eva.

Nếu có thể coi là “điều đáng tiếc”, thì Bảy nàng con gái của Eva hầu như chỉ viết về nguồn gốc của cư dân châu Âu, tức là nó mới chỉ ra bảy thị tổ của người châu Âu mà thôi. Dĩ nhiên, không thể gọi đó là thiếu sót của tác giả, bởi lẽ, tại sao việc chỉ ra nguồn gốc của người châu Á lại không phải là trách nhiệm tự nhiên của các nhà khoa học châu Á?

Được tiếp nguồn cảm hứng từ Bảy nàng con gái của Eva, liệu độc giả Việt Nam chúng ta có thể hy vọng một ngày kia, ta sẽ được biết về tiền sử của dân tộc ta không, trong một cuốn sách tương tự nào đó, kiểu như “N nàng con gái của mẹ Âu Cơ”?

Hoàng Thư

(Nguồn: Báo Tuần Việt Nam)

Cuốn sách Bảy nàng con gái của Eva (Bryan Sykes, do Ngô Toàn, Mai Hiên dịch) của NXB Trẻ khẳng định: “Gien của ta không chỉ xuất hiện trước khi chúng ta ra đời. Chúng được mang đến cho ta bởi hàng triệu cá nhân của hàng ngàn thế hệ!”.

Bryan Sykes, giáo sư di truyền học về người của đại học Oxford thì có một công cụ thay cho cỗ máy thời gian: kiếm tìm những chuỗi ADN (nguyên liệu di truyền) và tái hiện đời sống của người cổ đại, từ đó, chỉ ra được tổ tiên chúng ta là ai, có sợi dây nội tâm nào còn nối kết họ với chúng ta?

Cuộc du hành với miền thời gian sâu thẳm ở kỷ băng hà và khám phá nhiều điều thú vị được tái hiện qua những không gian sống, kiếm thức ăn, chinh phục thiên nhiên, chiến đấu với kẻ thù và… duy trì nòi giống vừa man dại nhưng vừa đầy chất thơ của bảy tổ mẫu: Katrine (tổ tiên của 6% người châu Âu bản xứ ngày nay), Tara (tổ tiên của 9% người Âu bản xứ, đặc biệt ở Anh và Ireland), Velda (thị tộc tổ của 5% người Âu bản xứ, tập trung ở Tây Âu), Helena (thị tộc tổ của 47% người Âu hiện đại), 1% người Mỹ, 6% người Âu bản xứ là những hậu duệ của cô Xenia sống vào thời có voi Mammouth, 11% người Âu hiện đại mang dòng mẹ trực tiếp từ Ursula và bà Jasmine có đời sống dễ chịu ở vùng cận Syria vào thời mạt kỷ băng hà chính là thị tổ của 17% người châu Âu hiện đại.

Phần lớn cơ sở nghiên cứu cuốn sách này được tiến hành ở Polynesia và châu Âu nhưng thông điệp mà nó gởi đến là cho mọi con người, mọi miền đất trên toàn thế giới, nơi con người còn biết đặt câu hỏi về hàng ngàn, hàng vạn năm trước, chúng ta là ai. Một cuốn sách khoa học ngoài tính chuyên môn cao, còn được viết một cách bay bổng, cuốn hút và đầy suy tư, nhân bản!

Nguyễn Vĩnh Nguyên
(Nguồn: Báo Sài Gòn Tiếp Thị)

Khi năm thí sinh VN kết thúc thắng lợi kỳ thi Olympic vật lý quốc tế lần thứ 39 với 4 huy chương vàng và 1 huy chương đồng, họ nhận được món quà tặng khá bất ngờ của Nhà xuất bản Trẻ ngay tại lễ trao giải: ba tác phẩm đầu tiên của bộ sách mới phát hành dưới tên gọi chung Khoa học và khám phá.

Với ba cuốn đầu tiên ra mắt lần này, Thế giới lượng tử kỳ bí là một hiện tượng xuất bản ở Đức trong những năm qua. Đơn giản vì khi bắt đầu viết sách, tác giả Camejo vẫn là một học sinh 17 tuổi. Ngay sau khi viết xong sách ở tuổi 19, cô bé mới tham dự kỳ thi tốt nghiệp phổ thông. Do đó, có thể nói cuốn sách là một sự cổ vũ cho môn vật lý và cho tinh thần học tập vật lý.

Những tiến bộ lý thú của ngành di truyền học trong hơn một thập kỷ qua đã được ghi lại trong Bảy nàng con gái của Eva. Giọng văn của nhà khoa học lỗi lạc Sykes cực kỳ lôi cuốn trong một cuốn sách đầy ắp những câu chuyện hấp dẫn.

Bạn đang dùng Internet? Bạn vẫn thường nghe nói đến hacker? Xin mời bạn tham khảo thêm chút xíu về mật mã trong tập sách Mật mã. Mật mã là chủ đề muôn thuở của con người, đủ để tạo ra sự tò mò vốn liên quan đến những gì bí hiểm. Đã quen thuộc với độc giả VN qua Định lý cuối cùng của Fermat, lần này tác giả Simon Singh lại thuyết phục người đọc bằng kịch tính của những câu chuyện và bằng sự giải thích hợp lý những khía cạnh khoa học và kỹ thuật của vấn đề.

Vũ Phạm Nguyễn

(Nguồn: Báo Tuổi Trẻ)