Giá Đâu Đó Có Người Đợi Tôi

Cuộc sống thế giới nội tâm của tất cả chúng ta đang mỏi mòn đi vì những trau chuốt phù phiếm?

Những cô ả kiểu cách say hàng hiệu lượn lờ trên những shop thời trang mới dọc theo các đại lộ nhiều ánh sáng Saint-Germain, Saints-Pères, Eugène của Paris hoa lệ kiểu mới… thực ra là đang tìm cách kết nối quan hệ với các chàng thanh lịch, những đại gia trẻ thành đạt có xe hơi xịn, có cách nói chuyện rặt mùi thượng lưu. Nhưng những đường phố hào nhoáng mang tên danh hào kiểu cũ, những quán rượu mới thấp thoáng salon trong quá khứ, thơ Baudelaire hay tinh thần nổi loạn Sagan đã khó cứu vãn sự mâu thuẫn gây cười trong khi những mối quan hệ đó được thiết lập. Buổi hẹn đầu, để ra vẻ tài tử, chàng trai thì thầm vào tai cô gái rằng anh tôn thờ đại lộ Saint-Germain, rượu vang xứ Bourgogne và nước ép quả lý đen. Còn cô nàng thì nói chuyện thời trang và quan tâm đến việc anh ta có bị mê hoặc bởi bộ ngực quyến rũ của mình hay không. Cô gái đâm ra thất vọng vì anh chàng lịch thiệp và lý tưởng kia chỉ lấm lét nghe lén điện thoại và xem tin nhắn, không hề màng đến sự hấp dẫn mà cô đã mất nhiều thì giờ “đầu tư” chuẩn bị (Tập tành thượng lưu trí thức).

Giá đâu đó có người đợi tôi, tập 12 truyện ngắn, có thể gặp được nhiều tâm trạng thị dân có phần phù phiếm kiểu như thế. “Sự tầm thường ở tinh thần đó là một chuyện rất khó diễn đạt” – Anna Gavalda viết như thế trong truyện The Opel touch. Vì thế, sự tầm thường ấy luôn được nằm giấu bên dưới lớp ngôn từ đùa cợt, có khi làm bộ làm tịch nhưng đầy chua xót. Vì bi và hài vốn là hai mặt của một bàn tay. Sự tầm thường ấy là gì? Những màn trang sức bề ngoài chỉ làm tăng thêm khả năng thất vọng sụp đổ với những mối quan hệ được toan tính lập trình. Và đâu đó trong tập truyện, cô nàng mê thời trang Pramod hẳn chỉ liếc mắt đưa tình với những anh lái Opel nhưng điều đó không đủ cho một cuộc tình mượt mà!

Thế giới của hoang tưởng và phù phiếm ngập tràn trên những trang sách của Anna Gavalda. Nữ văn sĩ này đã dành năng lực tinh tế của mình để gọi tên chúng. Người ta dành nhiều thì giờ, ý nghĩ cho của cải vật chất và nhu cầu tiêu dùng. Và dùng nhiều trang sức tiêu dùng để phủ lên, hy vọng hay chờ đợi những mối quan hệ trong đời sống để rồi sau đó nhận ra những điều “không khớp”, những sự sụp đổ và trống trải. Đó là cái kết thúc của một mối quan hệ giữa cô nhà văn chuyên viết truyện tình yêu đang cố gắng trau chuốt vẻ ngoài để quyến rũ ông chủ bút của nhà xuất bản để cuốn sách được in (Kết thúc). Đó là bức hoạ tâm trạng “rất xám” của đôi vợ chồng già, trên đường từ thành phố về nông trại của mình. Họ ngồi bên nhau trong chiếc xế hộp xịn nhưng hai ý nghĩ không cùng hướng. Họ như hai cá thể rời. Người vợ nghĩ chuyện nhận con nuôi và nên mua áo quần gì cho đứa bé để xứng tầm là con của đại gia; còn người chồng thì lâu lắm rồi, không muốn ngủ với vợ vì hết ngoại tình, gái gú, ông ta lại quá bực dọc trong kinh doanh… (Người đàn ông và người đàn bà).

Nhưng chất humoriste (hài hước) vẫn là thứ thường trực trong những truyện ngắn dù tình huống dẫn dắt bi đát đến cỡ nào – nó như một giọng điệu đặc trưng và tạo nét duyên cho văn chương Anna Gavalda. Nó làm nên sức cuốn hút đầy tự nhiên của cuốn sách. Nhân vật người đàn bà có thai ngoài ý muốn suốt sáu tháng lơ là không cần biết giới tính đứa bé trong bụng mình, một hôm trở nên hụt hẫng vì bác sĩ báo cái thai đã chết trong bụng chị ta. Sau ca trục xuất thai nhi ra khỏi cơ thể, người mẹ nằm lả với cái bụng rỗng tuếch và nghe tiếng trẻ sơ sinh khóc oe oe vọng sang từ những phòng kế bên. Nhưng rồi sau đó chị lại đối diện với sự ngậm ngùi khi vẫn phải xuất hiện với bộ đầm bầu trong một đám cưới của cô em họ (truyện I.I G). Tâm trạng của một cô thú y già sống nơi nông trại hẻo lánh của mình đã bị bọn say rượu hãm hiếp, nhân lúc bọn vô lại ngủ say, chị ta đã “giải phẫu” cặp tinh hoàn của hai thằng này rồi xắt vụn, dùng chỉ ruột mèo khâu lại. Sau đó, chị ta bình thản đợi cảnh sát tới với một mong mỏi duy nhất: bọn cảnh sát không phải hụ còi quá to khi đến đây. Một chi tiết gây cười, tinh tế nhưng chua chát đến rợn người (Chỉ ruột mèo)

Bằng giọng văn thấp thoáng trào lộng và lượn những “đường kim mối chỉ” tinh tế khâu vào tận sâu thẳm của tâm trạng, Anna Gavalda chạm đến một Paris đang sống bằng ánh hào quang và cả sự đè nặng của thể diện quá khứ. Thể diện một khi trở nên phù phiếm có thể đem lại cho người ta nỗi cô đơn và trống rỗng cùng cực. Nhất là trong một thời đại mà ở đó, thị dân đang quay cuồng vì những toan tính, trau chuốt rửng mỡ để rồi hụt hẫng, không sức đề kháng nào cho hội chứng nội tâm bị khoét rỗng. Một cuốn truyện ngắn hay, có thể đọc nhanh nhưng để lại nhiều ngẫm ngợi.

Nguyễn Vĩnh Nguyên

Nguồn: Báo Sài Gòn Tiếp Thị)

Tên tác phẩm không phải là tên một truyện ngắn trong tác phẩm mà như là một ước vọng trong cảm xúc của con người. Giá đâu đó có người đợi tôi – đợi để nhìn thấy, để sẻ chia và biết rằng trong cuộc sống này, luôn có ít nhất một người dõi về phía một người; luôn có một người đi tìm kiếm một người...

Hành trình của nữ nhà văn Pháp Anna Gavalda trong tác phẩm không phải là hành trình kiếm tìm, chờ đợi “ai đó” cho mình, mà tác giả đã nhìn thấy, đã dõi theo những con-người-của-thời-đại. Gần như người viết đi một vòng quanh những cuộc đời, chạm vào cõi sâu thẳm trong tâm trạng của nhân vật để rồi mở ra một ngõ ngách khám phá cho người đọc.

Mỗi truyện ngắn mở ra một tâm trạng. Độc giả bước vào đó, có thể hạnh phúc lất phất theo niềm vui mong manh, mà cũng có thể chênh vênh với những vỡ vụn tan loãng trong tâm tư của nhân vật. Bằng cách kể chuyện nhẹ nhàng nhưng sâu thẳm, Anna Gavalda đã cuốn người xem vào những trang chữ của mình không phải bằng những tình huống gay cấn hay xung đột bất ngờ, mà bằng một sự chia sẻ chân thành và một sự đồng cảm sâu sắc, đầy thương yêu.

Những nhân vật nữ trong tác phẩm luôn mạnh mẽ và biết hy sinh, chịu đựng những dằn vặt, đau đớn nhất về mình. Sự hy sinh không cần phải tô vẽ, tự thân nó đã toát lên vẻ đẹp tinh khiết và thanh cao. Dường như chưa bao giờ có một sự phân biệt rạch ròi rằng người hy sinh cần được chia sẻ hay phải được chia sẻ. Bởi bản thân người hy sinh họ không cần gì cả, chỉ trong những khoảnh khắc mỉm cười giữa chênh vênh, bất chợt thao thức một ước vọng về nơi nào đó bất biến trong cuộc đời này “giá đâu đó có người đợi tôi...”.

Để viết được tác phẩm này, Anna Gavalda đã dành một khoảng thời gian dài quan sát những người xung quanh, xem họ “thức dậy vào lúc mấy giờ, làm việc gì và thậm chí là họ thích ăn món tráng miệng nào”, hình dung ra “khuôn mặt, đôi bàn tay, cả màu sắc đôi tất họ mang dưới chân”. Rồi sau đó là “viết về họ”. Đơn giản như thế thôi nhưng vô hình tác giả lại trở thành ước vọng cho nhân vật. Bởi suốt những năm dài ấy, Anna đã ở “đâu đó” để “chờ đợi” mọi người...

Tiểu Quyên

(Nguồn: Báo Người Lao Động)

Tên sách: Giá đâu đó có người đợi tôi
Tên tác giả: Anna Gavalda
Dịch giả: Bằng Quang
NXB Hội nhà văn năm 2008

Không quá ồn ã, cũng không trải rộng ào ạt, là những câu chuyện nho nhỏ, những lát cắt mỏng, và những nhân vật bạn có thể gặp bất kỳ nơi đâu quanh mình. Nhưng trong đó có những lối nghĩ giản dị mà hóm hỉnh, nhẹ nhàng mà thấm sâu, bạn có cảm giác thân quen và đôi khi hiểu họ như chính bản thân...

Thế giới nhân vật trong Giá đâu đó có người đợi tôi mang một dấu ấn riêng. Đó là một cô gái kiêu kỳ luôn ý thức về sự lôi cuốn của lớp da mịn màng nơi bầu ngực, nơi bờ vai trần và sử dụng chúng như một thứ vũ khí tấn công phái mạnh (Tập tành thượng lưu trí thức). Đó là một chàng hạ sĩ quan nóng nảy, bất cần chợt gặp lại cô bạn thuở nào, nay đã trở thành bạn gái của ông anh trai tài ba (Về phép). Đó là một người chồng cần mẫn mài giũa vị trí của mình trong gia đình mà không thể quên một bóng hình xưa, cho đến ngày đột nhiên nhận được lời hẹn gặp lại (Trong nhiều năm liền)…

Họ đều sống như hiểu mình phải sống, biết làm chủ bản thân và cảm xúc, nhưng điều tuyệt vời nhất là tất cả đều sống thực với bản thân. Đâu cần giấu giếm tâm trạng “tôi đang cần tình yêu”, một cô gái thú nhận trái tim mình như một chiếc túi lớn rỗng tuếch, cái túi đựng được cả khu chợ Ảrập nhưng chẳng có gì bên trong (The Opel Touch). Không thể im lặng trốn tránh, anh chồng nọ đã bỏ qua lời cầu xin của vợ, sự quyến luyến của gia đình, muốn thú tội chỉ vì một thao tác vận hành xe sai quy cách, anh đã vô tình gây nên tai nạn giao thông liên hoàn làm nhiều người chết trên xa lộ (Sự kiện trong ngày)…
Những nhân vật ấy chẳng chút ngần ngại trong việc bày tỏ khuôn mặt thật và cảm xúc bên trong, cứ như thể độc giả là người bạn gần gũi, đáng tin cậy lắm. Cho dù đó là tâm trạng ủ chê chán chường của một phụ nữ quá thất vọng về chồng mình, vì chị chưa bao giờ được yêu thương và biết chồng đang phản bội (Người đàn ông và người đàn bà). Hay đó là một tình huống dở khóc dở cười của anh chàng độc thân khi đón người trong mộng đến nhà mà không biết sẽ xử lý thế nào với cái giường gấp tai quái (Giường xếp). Căng thẳng hơn là tâm trạng bình thản đến phát sợ của nữ bác sĩ thú y nọ, lạnh lùng xử lý những gã đàn ông vừa hiếp mình (Chỉ ruột mèo)…

Những câu chuyện nhiều sắc màu tâm lý ấy; những giọng điệu đa dạng từ châm chích, mỉa mai đến hài hước, lạnh lùng ấy; những lát cắt vụt hiện ra với độ chân thật đầy thuyết phục ấy… tất cả gộp lại trong một cái nhìn gần gụi, sâu sắc và đầy cảm thông về con người, về những thói quen thường nhật và sự đấu tranh trong nội tâm. Điều này làm nên sự mới mẻ trong cuốn truyện nhỏ của Anna Gavalda: sự kết hợp tuyệt vời giữa những điều giản dị, yếu tố huyền diệu và bi kịch xảy ra trong cuộc sống hàng ngày.

Anna Gavalda (sinh năm 1970) là một trong những tác giả có sách bán chạy nhất tại Pháp, riêng cuốn Giá đâu đó có người đợi tôi đã được chuyển ngữ ra ba mươi thứ tiếng khác trên thế giới. Không chỉ là một hiện tượng trong văn học, Anna Gavalda còn là một hiện tượng trong xã hội Pháp (được gọi là Gavaldania) sau những thành công rực rỡ từ các tác phẩm ít ỏi của mình: chỉ với ba tác phẩm đã bán ra hơn ba triệu bản, nhận được các giải thưởng văn học và hai trong số đó được chuyển thể thành kịch bản phim. Tác phẩm mới nhất của nữ tác giả 38 tuổi này là La Consolante (Niềm an ủi), ra mắt tại Pháp hồi tháng 3.

Mi Linh (Evăn)