Đồi Thỏ

Đồi thỏ (Richard Adams, Nhã Nam và NXB văn Học ấn hành) được viết dành cho thiếu nhi, nhưng tác phẩm lại có một sức hút mãnh liệt với cả người lớn. Đồi thỏ chinh phục độc giả bằng một hành trình hồn nhiên, khám phá nhưng cũng đầy chông gai, trắc trở của những nhân vật thỏ trung tâm

Thế giới của những chú thỏ - từ khi mới sinh ra cho đến lúc trưởng thành - với những lần di cư được miêu tả vô cùng sinh động. Bốn chương truyện Hành trình, Trên ngọn đồi Watership, Efrafa và Thủ lĩnh Cây Phỉ đều hấp dẫn và dễ thương. Đồi thỏ giống như một bản trường ca về thiên nhiên và sức mạnh sinh tồn. Hành trình của những bầy thỏ không đơn giản chỉ là băng qua những vùng đất lạ, khám phá những chân trời mới. Mà trên những bước đường ấy, những chú thỏ - mang danh của người anh hùng – phải đối mặt với biết bao chông gai, hiểm trở. Đó là quy luật sinh tồn của thiên nhiên. Đó còn là sự tàn bạo của con người.

Richard Adams không chỉ khéo léo trong việc miêu tả những đặc tính của loài thỏ, mà còn biết cách dẫn dắt cảm xúc của người đọc một cách tinh tế. Tác giả để cho người đọc cùng hòa mình vào những cuộc chơi đùa của bầy thỏ, bật cười vì những kiểu ngô nghê, tinh nghịch của loài vật đáng yêu này; rồi sau đó để cho tiếng kêu cứu của những chú thỏ tội nghiệp vang đến tận miền thương cảm của mỗi người.

Richard Adams đã gióng lên hồi chuông cảnh báo sự diệt vong động vật hoang dã một cách sâu sắc và đầy tình yêu thương qua Đồi thỏ. Chính vì vậy mà tác phẩm của ông gần nửa thế kỷ qua, dù đến bất cứ quốc gia nào cũng được độc giả đón nhận. Đồi thỏ còn được nhận Huy chương Carnegie, Giải thưởng Guardian và trở thành một trong những cuốn sách hay nhất mọi thời đại.

Thảo Nguyên
(Nguồn: Báo Người Lao Động)

“Đồi thỏ” – thế giới bí ẩn của muông thú dưới cặp mắt quan sát của Richard Adams trong tác phẩm đầu tay, đã ghi đậm dấu ấn đối với văn học Anh và từng xếp thứ hai trong danh sách những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại.  

Cho dù cái tên tên Richard Adams chưa được nhiều người đọc Việt Nam biết tới, Đồi thỏ (NXB Văn học) vẫn hứa hẹn đầy sức hút sau những thành công vang dội trên nhiều quốc gia tác phẩm này đã đi qua.

Cuốn sách dày hơn 500 trang với những chuyến phiêu lưu nối đuôi nhau, với thật nhiều chương sách cùng các câu chuyện nhỏ, khiến Đồi thỏ trở nên dễ đọc với độc giả nhiều lứa tuổi. Giống như các tác phẩm văn học kinh điển khác, Đồi thỏ có thể được giải mã với nhiều cấp độ: như một ngụ ngôn hay như một câu chuyện phiêu lưu kỳ diệu.
 
Thế giới nhân vật trong Đồi thỏ mở ra đầy khơi gợi sự tò mò của độc giả. Loài thỏ không xa lạ với con người, thậm chí còn được thuần hóa để trở thành vật nuôi trong nhà. Thế nhưng những chú thỏ hoang này mới thực sự gây kinh ngạc. Chúng có sự phân công chức năng rất rõ ràng giữa thỏ đực chiến binh chuyên tâm giải quyết những khó khăn và thỏ cái thuần túy đào hang và sinh nở. Riêng các chú thỏ đực cũng được phân nhiều loại mà danh giá nhất là thỏ Thủ lĩnh, rồi đến hàng ngũ “cốt cán”. Còn những nhân vật chính trong cuốn sách này đa số xuất thân từ thỏ “vùng ngoài”, những chú thỏ chưa được một năm tuổi.
 
Điều quan trọng khiến Đồi thỏ không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin theo góc độ khoa học – đó là nhịp sống phả hơi căng phồng khắp mọi nơi, bắt đầu bằng một cuộc di cư khá bất ngờ. Thứ Năm, chú thỏ còi cọc có tài dự cảm, dứt khoát cho rằng sắp tới sẽ có những chuyện kinh khủng xảy ra đối với bầy thỏ của chúa Thanh Lương Trà. Dù dự báo này không làm thỏ Thủ lĩnh băn khoăn, đã có một nhóm nhỏ tự ý tách khỏi đàn, để tìm đến một vùng đất mới. 
 
Chuyến đi quá dài đối với những chú thỏ chưa từng một lần đi xa, quá vất vả đối với loài thỏ vốn sẵn bản tính nhút nhát, dễ hoảng sợ; quá nhiều bất ngờ với những tình huống khó lường trên đường đi. Những câu chuyện huyền thoại về một ngài thỏ rất thông minh, có thể xoay sở trong mọi tình huống đã giúp các chú thỏ chiến binh có thêm sức mạnh. Khi đã tìm đến nơi ở an toàn, bầy thỏ lại đứng trước vấn đề khác: thiếu thỏ cái để bảo đảm sự sinh tồn. Việc tìm mấy cô thỏ cái này hóa ra còn khó khăn hơn cả những gì chúng từng trải qua: đối diện với Chồn, Mèo nhà, Chó nhà, xông vào trang trại, đóng giả làm điệp viên trong đồi thỏ Efrafa, ranh giới mỏng manh giữa sự sống và cái chết…
 
Đồi thỏ là cuốn sách khá dày với người chưa từng đọc nó, và trở thành niềm vui khi những câu chuyện dường như kéo dài bất tận cho những ai đang lật giở những trang sách này. Tác phẩm khơi gợi nhiều điều qua chuyến phiêu lưu kỳ diệu của bầy thỏ: tình yêu đối với thiên nhiên, muông thú, suy nghĩ về sự sinh tồn, sự nhói lòng trước thái độ có phần lạnh lùng của loài người… và hơn tất cả, đó là là một cái nhìn mới đầy sức mạnh về vòng quay vĩ đại của cuộc sống.

Nhà văn người Anh, Richard Adams viết Đồi thỏ trong những năm 60, đây là câu chuyện ông vẫn thường kể cho các con gái nghe trong những chuyến đi dài ngày. Cuốn sách đã vinh dự nhận được huy chương Carnegie và giải thưởng Guardian cho thể loại tiểu thuyết viết cho thiếu nhi năm 1972. Năm 1985, nhà xuất bản Penguin công bố Đồi thỏ đứng thứ hai trong danh sách những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại. Năm 2003, Đồi thỏ có tên trong danh sách 100 cuốn sách của mọi thời đại cho BBC tổ chức bầu chọn công khai. Năm 2007, tác phẩm tiếp tục được vinh danh trong danh sách 100 cuốn sách giá trị nhất do trang web worldbookday bầu chọn. Và năm 2008, Đồi thỏ đang từng bước chinh phục độc giả Việt Nam với bản trường ca lạ lùng về loài thỏ…

Tuyết Minh
(Nguồn: Báo Hà Nội Mới)

Sự pha trộn khéo léo giữa một thiên sử thi hào hùng, một câu chuyện tưởng tượng với thứ ngôn ngữ vô cùng sáng tạo.

Sẽ có người không khỏi băn khoăn khi cầm cuốn sách khổ lớn dày hơn 500 trang này trên tay. Có vẻ quá nặng, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng đối với thể loại sách thiếu nhi. Song đó chính là điều lạ lùng đầu tiên mà nhà văn Anh Richard Adams đem đến cho bạn: một cuốn sách thiếu nhi có thể dày như sách dành cho người lớn. Số lượng trang ngồn ngộn như thế cho phép mở ra nhiều cuộc phiêu lưu nối nhau trong các chương sách được chia nhỏ trong bốn phần: Hành trình, Trên ngọn đồi Watership, Efrafa và Thủ lĩnh Cây Phỉ. Đó là một trong những lý do khiến Đồi thỏ thành công vang dội với bạn đọc mọi lứa tuổi, được nhận Huy chương Carnegie và giải thưởng Guardian cho thể loại tiểu thuyết viết cho thiếu nhi (1972), được nhà xuất bản Penguin công bố là cuốn sách đứng thứ hai trong danh sách bán chạy nhất mọi thời đại (1985), có tên trong danh sách 100 cuốn sách của mọi thời đại (2003), 100 cuốn sách giá trị nhất (2007) do BBC và trang web worldbookday bầu chọn.

Khi lật giở những trang đầu tiên của Đồi thỏ, bạn đọc đã bước vào chuyến phiêu lưu đầu tiên của bầy thỏ mà đa số là kẻ “vùng ngoài” - từ chỉ cấp bậc của những chú thỏ bình thường trong những năm đầu đời. Thỏ vốn là con vật hiền lành và quá e dè trước mọi thứ xung quanh, song cũng vì thế mà những cuộc phiêu lưu phía trước có sức hút thật đặc biệt. Những đôi tai dài dựng thẳng đứng, những chiếc mũi hồng hếch lên trong gió, thứ mùi đặc trưng của loài… đang mở ra một thế giới, do chính những chú thỏ chiến binh này là nhân vật trung tâm.

Cuộc di cư của bầy thỏ trong câu chuyện giống như sự khiêu khích óc tưởng tượng của độc giả với chồng chéo những cuộc phiêu lưu. Vẫn là chúng với đặc tính rụt rè, nhút nhát cố hữu, thói quen sợ tiếng động bất thình lình, sợ những mùi lạ. Nhưng với từng cái tên như Cây Phỉ, Thứ Năm, Tóc Giả, Nồi Đất, Mâm Xôi, Anh Thảo Vàng…, thế giới loài thỏ đầy ắp những cá tính và nhiều nhân vật anh hùng vụt sáng lên trong những thời khắc khó khăn. Từ những chú thỏ non trong đồi thỏ của Chúa Thanh Lương Trà, chúng đã dám dấn thân nơi đất khách quê người, đối đầu với mọi gian nguy, cám dỗ để tìm tới một vùng đất tốt hơn. Và sự đấu tranh giữa thói quen cố hữu và khát khao chinh phục của những chú thỏ chiến binh như Cây Phỉ, Tóc Giả, Nhựa Ruồi… đã dệt nên một bản anh hùng ca về sự sinh tồn, bao gồm cả những khúc tráng ca, những khoảng lặng và cả những do dự trên bước đường tìm kiếm tự do. Chuyến phiêu lưu nối dài không chỉ là cuộc chinh phục của những chú thỏ mang dòng máu chiến binh, nó thể hiện sự khát khao của những con vật tai dài trong tuổi trẻ sung sức của mình, là tình thân thiết giữa bầy đàn và là sức mạnh cộng hưởng làm nên những chiến công ngoài sức tưởng tượng.

Có một không gian đồng quê thật êm đềm nhưng với Đồi thỏ, người đọc không khỏi chạnh lòng trong văng vẳng âm thanh kêu cứu của loài vật. Lũ thỏ được miêu tả như những con vật yêu hòa bình và rất đỗi hiền lành, nhấm cỏ, đào hang, sinh con… Những gì được coi là văn minh của thế giới con người luôn khiến chúng sợ hãi và tìm cách lẩn tránh. Hàng rào thép gai với những chiếc bẫy thòng lọng, con đường nhựa đen xì, con đường sắt chạy dài…, tất cả đối nghịch lại với vẻ đẹp của thiên nhiên, chim chóc, côn trùng… trong một góc nhìn tinh tế, đầy chia sẻ của Richard Adams về thế giới xung quanh.

Điểm nổi bật của Richard Adams trong Đồi thỏ là sự pha trộn khéo léo giữa một thiên sử thi hào hùng, một câu chuyện tưởng tượng trong một ngôn ngữ vô cùng sáng tạo. Những cuộc phiêu lưu đan xen các câu chuyện huyền thoại do Bồ Công Anh kể về nhân vật El-ahrairah anh hùng mở ra một không gian thoáng rộng cho tác phẩm. Điều này đã phả hơi thở sinh động trong những câu chuyện được kể lại một cách duyên dáng, dường như độc giả có thể cảm nhận cảnh những chú thỏ bỏ trốn làm quen với đám thỏ sang trọng trong cái hang lớn của thủ lĩnh Anh Thảo Vàng thế nào, đầy thấp thỏm khi Tóc Giả đột nhập vào thế giới Efrafa mà không rõ sống chết ra sao, hồi hộp tới thót tim trong khi chiếc thuyền thúng đang đưa bọn thỏ qua sông một cách không định hướng… để rồi có chung một cảm nhận về cuộc sống, về tình yêu thiên nhiên và loài vật chất chứa trong cuốn sách dày này.

Chưa được biết tới nhiều ở Việt Nam nhưng Richard Adams là một tên tuổi lớn trên văn đàn thế giới. Ông theo học lịch sử tại trường Bradfield College và Worcester College ở thành phố Oxford, tham gia Thế chiến thứ hai và đến năm 1948 làm việc cho Ủy ban hành chính công. Sau Đồi thỏ được viết vào những năm 60, ông nghỉ hưu năm 1974 và từ tuổi 54 ông đã dành hoàn toàn cuộc đời mình cho sự nghiệp văn chương với nhiều tác phẩm: Shardik, Những chú chó mang bệnh dịch hạch, Cô gái trong điệu Swing, Maria, Kẻ lữ hành… Hiện Richard Adams sống ở phía Nam nước Anh cùng gia đình. Ông vẫn dành hết niềm đam mê và hứng thú cho văn học Anh, âm nhạc, cờ vua, bia và đáo vạch, tiếng chim hót, những bài dân ca và những chuyến đi dạo nơi đồng quê…

Mi Linh
(Nguồn: Báo Vnexpress)