Chu Dịch Thông Lãm

Dịch là thay đổi, là biến động. Vũ trụ vạn vật từ khi ngừng nghỉ. Nhìn dòng sông chảy, Khổng tử đã liên tưởng đến sự biến động không ngừng của vạn vật và cảm thán: “Thệ giả như tư phù, bất xã trú dạ” (chảy mãi như thế này ư, ngày đêm không thôi).

Nói đến quy luật là nói đến tính chất không đổi , không đổi nghĩa là bất dịch. Thì dịch và bất dịch là hai tính chất gắn liền với vũ trụ vạn vật, gắn liền với đời sống con người trong thiên nhiên.

Khoảng 45 thế kỷ trước Công nguyên, người xưa đã nhận thấy hai tính chất Dịch và Bất dịch của vạn vật. Ở cổ đại Hy Lạp bên Tây phương, Héraclite chú trọng tới tính chất Dịch biến, cho nên mới nói rằng, người ta không bao giờ có thể tắm hai lần trên một giòng sông. Giòng sông hôm qua không phải là giòng sông hôm nay, cơ thể con người không phải là cơ thể con người hôm nay. Trái lại, Parménide chú trọng tới tính chất Bất dịch, cho nên mới nói rằng tất cả là một. Ở phương Đông, tương truyền vua Phục Hy của văn minh cổ đại Trung hoa đã nhận ra vũ trụ vạn vật không nối kết với nhau qua hai tính chất Dịch và Bất dịch. Ngoài ra, ông còn nhận thấy vạn vật được triển khai từ một đại năng lực tiên khởi thành hai yếu tố căn bản trái ngược nhau. Tuy trái ngược nhưng lại bổ sung cho nhau, không thể rời bỏ nhau, trong yếu tố nọ lại có yếu tố kia tiềm ẩn. Do sự nối kết, xô đẩy của hai yếu tố đó mà vạn vật được triển khai vừa phong phú, vừa phức tạp bất tận. Cả hai tính chất Dịch và bất dịch không ra ngoài hai yếu tố này hay hai phạm trù cơ bản nói trên. Phục Hy đã gọi hai phạm trù căn bản trái ngược nhau đó của vạn vật là Âm và Dương, gọi đại năng lực tiên khởi là Thái Cực. Âm và Dương là hai từ tổng thể chỉ thị tất cả các cặp đối nghịch trong vũ trụ vạn vật và trong cõi nhất sinh. Nghĩa gốc của Âm dương là hai bên của cái gò đất: bên không có ánh sáng mặt trời chiếu vào là Âm, bên nhận được ánh sáng mặt trời là Dương. Vì thế Âm Dương chỉ thị hai loại sự vật đối nghịch hay hai mặt của một sự vật, hay hai mặt trong và mặt ngoài của một sự vật. Âm Dương cũng có thể chỉ thị tính chất tiêu cực và tính chất tích cực của một sự việc.

Mục lục:

Lời dẫn nhập và giới thiệu

Chương 1: Tổng quát về Chu Dịch

Chương 2: Khái quát về Chu Dịch

Chương 3: Nội dung Kinh Dịch

Chương 4: Tổng quát về “Dịch truyện”

Chương 5: Phương pháp giả “Kinh”

Chương 6: Phạm trù và mệnh đề trong “Dịch truyện”

Chương 7: Những vấn đề triết học trong Dịch truyện

Chương 8: Phương pháp tư duy trong “Dịch truyện” tư duy tượng số

Chương 9: Dịch và dịch học sử

Chương 10: Dịch đồ

Chương 11: Cốt tuỷ của văn hoá truyền thống Dịch đạo

Chương 12: Chu Dịch với triết học cổ đại

Chương 13: Chu Dịch với tôn giáo cổ đại

Chương 14: Chu Dịch với khoa học kỹ thuật

Chương 15: Chu dịch với sử cổ đại

Chương 16: Dịch học với Đông y

Chương 17: Chu Dịch với Nho gia

Chương 18: Thi ca trong Chu Dịch

Chương 19: Chu Dịch với Âm luật

Chương 20: Giải thích về đại điển chi số.

Mời bạn đón đọc.