Bí Mật Giữa Tôi Và Thằn Lằn Đen

Lý Lan viết Bí mật giữa tôi và thằn lằn đen (NXB Văn Nghệ, 2008) dành cho thiếu nhi và chị đã “hồn nhiên hóa” mình bằng một lối kể chuyện trong veo, nghịch ngợm ngay cả trong truyền đạt những bài học dành cho độc giả nhỏ

Câu chuyện mà theo lời tác giả thì “định giữ lại cho riêng mình, chép trong một quyển vở đẹp, để dành khi nào thích ai lắm mới kể cho nghe”, cuối cùng đã được kể cho một chú thằn lằn đen, vào một đêm khuya. Chỉ vì một lý do đơn giản: Con thằn lằn đen đang buồn. Chỉ bằng 6 dòng mở đầu tập sách, Lý Lan đã để lại một thông điệp: Hãy biết chia sẻ!

Con dế, con gián, chuột, ve, muỗi, sách, tủ quần áo... lần lượt đi vào những câu chuyện, tự nhiên như thể chính tác giả đã hòa mình vào thế giới của những sinh vật, đồ vật ấy. Con thằn lằn đen ban đầu lắng nghe, nhưng rồi sau cùng nó cũng tham gia kể chuyện. Những câu chuyện bắt đầu sâu hơn, xa hơn vượt ra khỏi biên giới của góc tường và khu vườn nhà. Thằn lằn đen say sưa với những câu chuyện cho đến khi nó ngủ mê mệt trên cuốn từ điển trên bàn. Đó cũng là lúc những “bí mật” đã được kể hết.

Bí mật giữa tôi và thằn lằn đen chính là những bài học nâng niu cuộc sống mà tác giả đã truyền đạt nhẹ nhàng qua những câu chuyện hồn nhiên góp nhặt. Luôn có điều gì đọng lại giữa những trang chữ. Những câu chữ đẹp đến mượt mà lắm khi làm người đọc ngỡ ngàng. Đây là câu nói của chim ưng mẹ dạy con: “Mẹ sanh con ra cho bầu trời xanh vô tận. Mẹ sanh con ra để đương đầu với dông tố phũ phàng. Mẹ sanh con ra với năm tháng vô cùng, chỉ bất tử những trái tim dũng cảm”. Và một cảm nhận ẩn dụ thanh cao về biển: “Khi giọt sương, dòng sông, con suối không chỉ biết có riêng mình, thì biển bao la tràn ngập sắc màu, âm thanh. Biển nhân ái, giàu có và bất tận”...

Những bài học đầy ý nghĩa được chuyển tải bằng những câu chuyện hồn nhiên. Cuốn sách khép lại bằng một lý giải: “Vì sao tôi thương con thằn lằn đen như vậy? Bởi vì nó bồ côi bồ cút có một mình”. Đó cũng là bài học sau cùng-và cần thiết nhất – cho cuộc sống này: Tình yêu thương.

Tiểu Quyên
(Nguồn: Báo Người Lao Động)

Tôi định giữ những câu chuyện này lại cho mình, chép vào một quyển vở đẹp để dành, khi nào thích ai lắm mới kể cho nghe.

Một đêm, khuya thật khuya, tôi kể cho con Thằn Lằn Đen nghe. Bạn biết tại sao không?  Con Thằn Lằn Đen đang buồn!

Đêm đó, Thằn Lằn Đen đến làm quen với tôi.

Từ trên trần nhà bỗng nhiên nó buông mình rơi một cái bịch xuống giữa trang sách. Ban đầu nó nằm im giả đò chết trong một phút rồi mở mắt liếc chung quanh. Thấy tôi làm thinh nó có vẻ chán lắm, toan bò đi chỗ khác chơi. Tôi bèn trở cán viết chặn đầu nó lại. Nó lùi ba bước, giả bộ quay sang trái nhưng thình lình vụt chạy sang phải. Cây viết của tôi đuổi theo nó vòng vòng cái bàn.

Chơi được một lát, cả hai - Thằn Lằn Đen và tôi - đâm thích nhau. Nó kể tôi nghe nhiều lắm về con Thằn Lằn Hường, về thời tụi nó còn nhỏ xíu chơi với nhau cứ bị đứt đuôi hoài. Sau đó lại thi coi đứa nào mọc đuôi lẹ hơn. Nó biết cả chuyện con Gián nữa.

Nguyên con Gián ấy thường lảng vảng gần mấy cái kệ và tủ. Trong tủ, Áo Quần luôn luôn được giặt giũ và ủi phẳng phiu trước khi được xếp ngay ngắn hay treo vào móc. Trên kệ, những Quyển Sách được bao bìa cẩn thận, thỉnh thoảng vẫn được lấy ra phủi bụi. Bức Tranh trên tường được lồng kiếng hẳn hoi. Và Bóng Đèn được lau chùi thường xuyên nhất. Như thế Đèn mới sáng.

Đối với Gián, Bóng Đèn có vẻ kênh quá, còn Bức Tranh thì thật là bí hiểm. Nhưng Sách và Quần Áo có vẻ hiền từ vì ở chung chen chúc như thế bấy lâu mà không hề nghe thấy một tiếng cãi cọ nào.

Gián định hôm nào sẽ đến chơi đằng Sách và Áo Quần. Nhưng bọn Chuột cứ rủ rê Gián đi chơi dưới cống và kẹt vách. Ở đó cũng vui. Gián tha hồ chơi trò lăn - lê - lết. Rồi lại đến trò bò - luồn - chui. Cả trò xịt nước, quăng đất, chọi gạch cũng được bọn Chuột bày cho Gián chơi. Những trò ấy đã chơi là quên cả ngày giờ và người ngợm suốt ngày cứ đen thủi đen thui.

Mãi hôm nay, gián mới có dịp đến chơi kệ Sách và tủ Quần Áo. Vừa mon men tới đầu kệ, Gián nhận thấy các Quyển Sách đều hốt hoảng nhìn Gián trân trân. Gián vừa mới bò đến gần một Quyển Sách, Quyển Sách này đã tái ngắt và run lẩy bẩy. Gián mở miệng chào nhưng các Sách đều nín thở bậm môi lại không ai đáp lễ lấy một câu. Ồ, một lũ câm ư? Gián nhún vai bỏ sang tủ Quần Áo. Vừa rời kệ Sách, Gián nghe một loạt tiếng thở ra và hắt xì sau lưng cùng những tiếng xì xào.

- Ôi, hôi quá.

- Eo ơi, chân hắn làm lấm vạt áo tôi rồi này.

- Ghê! Giống gì mà ở dơ quá!

Gián nghe mà giận muốn điên lên. Mồm mép lu loa vậy mà cũng gọi là Sách.

Gián quyết định sẽ kể cho Áo Quần nghe thái độ bất lịch sự của Sách. Nhưng tất cả Áo Quần cũng đều im thin thít và nép vào nhau, sợ chết điếng đi được khi thấy Gián. Thậm chí những chiếc khăn mùi soa còn bật khóc nức nở. Gián chào:

- Ê, khỏe không?

Chẳng có một tiếng trả lời. Gián toan bắt tay một chiếc Áo, nhưng râu Gián vừa ngo ngoe, Áo đã thất đảm thét lên:

- Cứu tôi với!

Các Áo Quần khác cũng hò theo:

- Cứu! Cứu chúng tôi với, ông bà chủ ơi! Gián sắp gặm cắn chúng tôi đây!

Nghe la ơi ới, Gián sợ hãi bay vù vào kẹt vách.

Gặp Chuột, Gián kể chuyện tủ Quần Áo, Chuột cười hô hố:
- Hô hô! Bọn Áo Quần bị tao cắn nát phen ấy đã biết sợ cho tới giờ. Hẳn là thấy mày hay chơi với tao, chúng cho là cùng một giuộc nên chúng sợ mày lại cắn phá chúng như tao. Hô hô!

Gián hiểu rằng mình đã không biết chọn bạn mà chơi nên mới ra nông nỗi này. Gián buồn rầu xấu hổ quá nên trốn biệt trong xó tối, chỉ đến khuya mới len lén bò ra.

Trích đăng truyện đồng thoại của Lý Lan
(Nguồn: Báo Sài Gòn Giải Phóng)